Psikofiloloji
Psikofiloloji · B04

İyi Hissetmek’i eleştirel okumak

Kaynak → kavram → özgün yazı → öğrenme uygulaması

Özgün eğitim seçkisi. Kitap açıklaması, editoryal yorum ve dış kaynak kontrolü ayrıdır. Güncel klinik inceleme veya gerçek katılımcı pilotu tamamlanmış değildir. Tanı, tedavi veya sertifika sunulmaz.

Kaynak ve kapsam

David D. Burns, İyi Hissetmek: Yeni Duygudurum Tedavisi. Psikonet Yayınları, 24. Basım, Nisan 2016. ISBN 9789759893729

410 PDF sayfası; 16 bölümlük konum haritası. Bu seçki bütün kitabın tüm iddialarının doğrulaması değildir. İngilizce kavram ve dersler editoryal çeviridir; yazılar yalnız Türkçe tam metin ve İngilizce özet içerir.

Özgün yazılar

Öğrenme atölyesi

  1. Yaşantı ile çıkarımı ayırmak

    Bir kurgu cümlesini gözlem, duygu veya yorum olarak ayırt etmek.

  2. Geri bildirimi anlamak ve sınır koymak

    Bir davranış hakkındaki eleştiri ile kişinin bütününe yönelik etiketi ayırmak.

  3. Tahmini sınanabilir soruya çevirmek

    Görev hakkındaki tahmin ile gözlenen sonucu ayırmak.

  4. Bir araştırma neyi gösterir, neyi göstermez?

    Örneklem, müdahale ve karşılaştırma grubunu ayırt etmek.

70 kavramın kitap bağlamı

Biliş Cognition

Kitapta olayların nasıl algılandığını, yorumlandığını ve zihinden geçen anlamlandırmaları kapsayan düşünsel içerik.

B04 · PDF 17 · basılı s. 15

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Bilişsel terapi Cognitive therapy

Burns’ün, duygusal güçlüklerle bağlantılı düşünme biçimlerini fark etme ve yeniden değerlendirme üzerine kurduğu yapılandırılmış terapi anlatısı.

B04 · PDF 33–36 · basılı s. 31–34

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Bilişsel üçlü Cognitive triad

Kitapta Beck’e atıfla anlatılan, kişinin kendisi, çevresi ve geleceği hakkında olumsuz değerlendirmelerden oluşan üçlü.

B04 · PDF 12 · basılı s. 10

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Bibliyoterapi / okuma terapisi Bibliotherapy

Kitabın araştırma anlatısında, seçilmiş kendine yardım metninin okunması ve ilgili çalışmaların yapılması yoluyla uygulanan müdahale biçimi.

B04 · PDF 22–27 · basılı s. 20–25

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Kendine yardım Self-help

Kişinin sunulan açıklama ve çalışmalara etkin katılımı; kitap bunu gerektiğinde profesyonel destekle birlikte ele alır.

B04 · PDF 27–28 · basılı s. 25–26

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Otomatik düşünce Automatic thought

Bir duruma ilişkin, özel bir düşünme çabası olmadan hızla zihne gelen değerlendirme; bu kitap özellikle olumsuz örneklerine odaklanır.

B04 · PDF 54 · basılı s. 52

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Bilişsel çarpıtma Cognitive distortion

Kitabın sınıflamasında, olay veya benlik hakkında sonuç çıkarırken bilgiyi tek yanlı ya da aşırı biçimde değerlendirme örüntüsü.

B04 · PDF 56–66 · basılı s. 54–64

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Hep ya da hiç düşüncesi All-or-nothing thinking

Ara dereceleri dışarıda bırakarak bir performansı veya özelliği iki uçtan biriyle değerlendirme.

B04 · PDF 57 · basılı s. 55

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Aşırı genelleme Overgeneralization

Sınırlı bir olaydan çok daha geniş ve tekrar edeceği varsayılan bir sonuç çıkarma.

B04 · PDF 57–58 · basılı s. 55–56

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Zihinsel filtre Mental filter

Olumsuz bir ayrıntıyı seçip bütün değerlendirmeye egemen kılarken diğer bilgileri geri plana atma.

B04 · PDF 58–59 · basılı s. 56–57

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Olumluyu geçersiz kılma Disqualifying the positive

Olumlu bilgiyi fark etse bile geçersiz sayarak mevcut olumsuz değerlendirmeyi sürdürme.

B04 · PDF 59–60 · basılı s. 57–58

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Sonuçlara atlama Jumping to conclusions

Destekleyici bilgiyi yeterince araştırmadan olumsuz bir sonuca varma; kitap iki örnek olarak zihin okumayı ve falcılığı verir.

B04 · PDF 60–61 · basılı s. 58–59

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Zihin okuma Mind reading

Başka birinin ne düşündüğüne ilişkin varsayımı, doğruluğu araştırılmadan biliniyormuş gibi kabul etme.

B04 · PDF 60–61 · basılı s. 58–59

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Falcılık yapma / olumsuz tahmin Fortune telling

Geleceğe ilişkin olumsuz bir tahmini, henüz gerçekleşmeden kesin sonuç olarak kabul etme.

B04 · PDF 61 · basılı s. 59

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Büyütme Magnification

Bir hatanın, tehdidin veya kusurun önemini ölçüsüz biçimde artırarak değerlendirme.

B04 · PDF 62 · basılı s. 60

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Küçültme Minimization

Olumlu özellik, başarı veya katkının önemini aşırı azaltarak değerlendirme.

B04 · PDF 62 · basılı s. 60

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Duygusal kararlar / duygusal akıl yürütme Emotional reasoning

Bir duygunun varlığını, o duyguyla ilişkili değerlendirmenin doğruluğuna tek başına kanıt sayma.

B04 · PDF 62 · basılı s. 60

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Duygunun varlığı inkâr edilmez; kitabın dar kullanımından genel bir duygu kuramı çıkarılmaz.

Kavram Pasaportunu aç
-meli, -malı cümleleri Should statements

Kendine veya başkalarına esnemeyen zorunluluklar yükleyen talepler; kitap özellikle gerçekçi olmayan beklentilere odaklanır.

B04 · PDF 63 · basılı s. 61

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Etiketleme Labeling

Belirli bir davranışı tarif etmek yerine, o davranıştan kişinin tamamını tanımlayan genel bir kimlik hükmü çıkarma.

B04 · PDF 63–64 · basılı s. 61–62

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Yanlış etiketleme Mislabeling

Bir olayı uygun olmayan, ağır ve duygu yüklü sözcüklerle ifade ederek değerlendirmeyi büyütme.

B04 · PDF 64 · basılı s. 62

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Kişiselleştirme Personalization

Bir olayın sorumluluğunu kanıtın desteklediğinden fazla üstlenme ve başkalarını etkilemekle onları kontrol etmeyi karıştırma.

B04 · PDF 64–65 · basılı s. 62–63

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Özeleştiri / iç eleştiri Self-criticism

Kitabın çalışmalarda hedeflediği, kişinin kendisine yönelik küçültücü veya genelleyici iç konuşması.

B04 · PDF 85–87 · basılı s. 83–85

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Benlik değeri Self-worth

Kitapta başarı, görünüm veya başkalarının onayına indirgenmemesi savunulan, kişinin kendisini değerli görmesiyle ilgili değerlendirme.

B04 · PDF 80–81 · basılı s. 78–79

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Koşullu benlik değeri Conditional self-worth

Kitabın sessiz varsayım örneklerinde, kişinin değerli sayılmasını sevilme, başarı veya kusursuzluk koşuluna bağlama.

B04 · PDF 268 · basılı s. 266

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Üç sütun tekniği Triple-column technique

Kitapta otomatik düşünceyi, ilgili çarpıtmayı ve daha gerçekçi yanıtı ayrı alanlarda inceleyen yazılı çalışma.

B04 · PDF 85–87 · basılı s. 83–85

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
İşlevsel olmayan düşüncelerin günlük kaydı Dysfunctional thought record

Olay, düşünce, duygu ve yeniden değerlendirme sonucunu birbirinden ayırarak inceleyen kayıt yaklaşımı.

B04 · PDF 88–90 · basılı s. 86–88

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Mantıklı yanıt Rational response

Kitapta, sırf teselli amacı taşımayan; başlangıçtaki değerlendirmenin kanıtını ve ölçüsünü yeniden ele alan alternatif düşünce.

B04 · PDF 87–88 · basılı s. 85–86

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Kendini izleme Self-monitoring

Kişinin belirli düşüncelerini zaman içinde kaydederek örüntülerini gözlemlemesi; kitap sayaçla izlemeyi bir örnek olarak anlatır.

B04 · PDF 92 · basılı s. 90

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Erteleme Procrastination

Yapılması düşünülen bir işi geciktirme; kitap bunu değişmez bir kişilik etiketiyle açıklamaya karşı çıkar.

B04 · PDF 103–106 · basılı s. 101–104

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
İsteksel felç Motivational paralysis

Kitabın depresyonda bir etkinliğe başlamanın çok zorlaşmasını anlatmak için kullandığı mecaz.

B04 · PDF 103–104 · basılı s. 101–102

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Yazarın terimi/mecazıdır; bağımsız tanı veya geçerli ölçek sonucu olarak sunulmaz.

Kavram Pasaportunu aç
Kaçınma Avoidance

Kitabın hareketsizlik döngüsünde işten, insanlardan veya tatmin potansiyeli olan etkinliklerden uzak durma davranışı.

B04 · PDF 103–109 · basılı s. 101–107

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Çaresizlik Helplessness

Kitabın motivasyon tartışmasında, kişinin durumunu etkileyebilecek hiçbir eylemi olmadığına inanması.

B04 · PDF 110 · basılı s. 108

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Umutsuzluk Hopelessness

Kitapta, şu andaki güçlüğün gelecekte de değişmeden süreceği yönündeki olumsuz beklenti.

B04 · PDF 110 · basılı s. 108

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Anhedoni Anhedonia

Kitapta zevk ve tatmin yaşayabilme kapasitesindeki azalma olarak açıklanan belirti terimi.

B04 · PDF 112 · basılı s. 110

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
İşi küçük aşamalara ayırma Task breakdown

Bir işi bütün halinde aşılması gereken tek bir yük yerine ayrı ve yönetilebilir parçalara bölme.

B04 · PDF 111 · basılı s. 109

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Günlük aktivite programı Activity scheduling

Kitapta yapılması planlanan ve gerçekte yapılan etkinlikleri kaydederek günlük düzeni gözden geçirme yöntemi.

B04 · PDF 116–119 · basılı s. 114–117

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Ustalık Mastery

Etkinlik kaydında bir işi yerine getirme veya bir güçlüğü aşmayla ilgili değerlendirme boyutu.

B04 · PDF 117–118 · basılı s. 115–116

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Zevk / tatmin Pleasure and satisfaction

Kitabın etkinlik kaydında yapılan işten alınan hoşnutluğu değerlendiren boyut.

B04 · PDF 117–118 · basılı s. 115–116

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Davranışla varsayımı sınama Behavioural experiment

Kitapta bir etkinliğin zorluğu veya yararı hakkındaki beklentiyi, deneyim sonrasındaki gözlemle karşılaştırma.

B04 · PDF 120–122 · basılı s. 118–120

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Zevk tahmini Pleasure prediction

Kitapta beklenen tatmin ile bir etkinlik sonrasında yaşanan tatmini birbirinden ayırarak karşılaştırma.

B04 · PDF 124–125 · basılı s. 122–123

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
İşi engelleyen düşünceler Task-interfering thoughts

Kitaptaki İED–İOD ayrımında işe başlamayı veya sürdürmeyi zorlaştıran değerlendirmeler.

B04 · PDF 129–130 · basılı s. 127–128

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Yazarın terimi/mecazıdır; bağımsız tanı veya geçerli ölçek sonucu olarak sunulmaz.

Kavram Pasaportunu aç
İşe odaklı düşünceler Task-oriented thoughts

Kitaptaki İED–İOD ayrımında dikkati uygulanabilir işe ve daha ölçülü değerlendirmeye yönelten yanıtlar.

B04 · PDF 129–130 · basılı s. 127–128

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Yazarın terimi/mecazıdır; bağımsız tanı veya geçerli ölçek sonucu olarak sunulmaz.

Kavram Pasaportunu aç
Sürece odaklanma Process focus

Başarıyı yalnız nihai sonuçtan değil, kişinin yapabildiği eylem ve etkileşimlerin niteliğinden değerlendirme.

B04 · PDF 113 · basılı s. 111

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Başarısızlık korkusu Fear of failure

Bir denemenin başarısız olmasını kişinin bütünü hakkında olumsuz sonuç sayarak denemekten uzaklaşması.

B04 · PDF 112–113 · basılı s. 110–111

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Başarı korkusu Fear of success

Başarının sürdürülemeyeceği veya karşılanamayacak yeni beklentiler doğuracağı düşüncesiyle başarıdan çekinme.

B04 · PDF 113–114 · basılı s. 111–112

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Eleştirilme korkusu Fear of criticism

Bir hatanın onay kaybı ve reddedilme getireceği beklentisiyle harekete geçmekten kaçınma.

B04 · PDF 114 · basılı s. 112

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Hayal kırıklığına karşı dayanıksızlık Low frustration tolerance

Kitapta engellerin olmaması gerektiği beklentisiyle, zorluk karşısında yoğun tepki verme ve vazgeçmeye yönelme.

B04 · PDF 114–115 · basılı s. 112–113

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Sözel judo Verbal judo

Burns’ün eleştiriyle baş etmede empati, uygun uzlaşma ve müzakereyi birlikte sunduğu bölümün benzetmeli adı.

B04 · PDF 147–157 · basılı s. 145–155

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Yazarın terimi/mecazıdır; bağımsız tanı veya geçerli ölçek sonucu olarak sunulmaz. Editoryal sınır: istismar, tehdit veya zorlamaya katlanma yükümlülüğü üretmez.

Kavram Pasaportunu aç
Empati Empathy

Eleştiri bölümünde, karşıdakinin tam olarak ne demek istediğini netleştiren sorularla onun bakış açısını anlamaya çalışma.

B04 · PDF 151–152 · basılı s. 149–150

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Editoryal sınır: istismar, tehdit veya zorlamaya katlanma yükümlülüğü üretmez.

Kavram Pasaportunu aç
Eleştireni silahsızlandırma Disarming

Kitapta savunmacı çatışmayı azaltmak amacıyla eleştirinin gerçek bir payını veya anlaşılabilir bakış açısını bulma.

B04 · PDF 153–154 · basılı s. 151–152

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Editoryal sınır: istismar, tehdit veya zorlamaya katlanma yükümlülüğü üretmez.

Kavram Pasaportunu aç
Geribildirim ve müzakere Feedback and negotiation

Görüş ayrılığını kişilik hükmüne çevirmeden durumu ve kendi bakışını konuşarak ele alma.

B04 · PDF 157–158 · basılı s. 155–156

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Editoryal sınır: istismar, tehdit veya zorlamaya katlanma yükümlülüğü üretmez.

Kavram Pasaportunu aç
Rol oynama Role play

Gerçek bir etkileşime hazırlanmak için kurgu konuşmalarda farklı yanıtları deneme ve gözden geçirme.

B04 · PDF 155–157 · basılı s. 153–155

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Sıcak düşünceler Hot thoughts

Kitabın öfke bölümünde, öfkeyi güçlendiren kışkırtıcı iç konuşmalar için kullandığı ad.

B04 · PDF 182–183 · basılı s. 180–181

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Yazarın terimi/mecazıdır; bağımsız tanı veya geçerli ölçek sonucu olarak sunulmaz.

Kavram Pasaportunu aç
Serin düşünceler Cool thoughts

Kitapta sıcak düşüncelere karşı üretilen, daha nesnel ve daha az kışkırtıcı alternatif değerlendirmeler.

B04 · PDF 182–183 · basılı s. 180–181

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Yazarın terimi/mecazıdır; bağımsız tanı veya geçerli ölçek sonucu olarak sunulmaz.

Kavram Pasaportunu aç
Kâr–zarar / yarar–zarar analizi Cost-benefit analysis

Bir tutumu sürdürmenin veya bir tepki vermenin kısa ve uzun vadeli yararları ile bedellerini karşılaştırma.

B04 · PDF 180–181 · basılı s. 178–179

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Zihinsel canlandırma Mental imagery

Kitabın, yalnız sözel düşüncelerin değil zihinsel görüntülerin de duygusal yaşantıda rolünü ele aldığı kavram.

B04 · PDF 185–186 · basılı s. 183–184

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Düşünce durdurma Thought stopping

Kitabın öfke anlatısında, yinelenen görüntüyü fark edip dikkati başka bir işe yöneltme önerisi için kullandığı ad.

B04 · PDF 186 · basılı s. 184

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Tarihsel kullanımdır; güncel uygulama talimatı ya da tanı eşleştirmesi yapılmaz.

Kavram Pasaportunu aç
Suçluluk Guilt

Kitabın bu bölümde özellikle, belirli bir davranıştan kişinin kendisini kötü olarak mahkûm etmeye geçişle ilişkilendirdiği duygu.

B04 · PDF 211–212 · basılı s. 209–210

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Duygunun varlığı inkâr edilmez; kitabın dar kullanımından genel bir duygu kuramı çıkarılmaz.

Kavram Pasaportunu aç
Pişmanlık Regret

Kitabın suçluluktan ayırdığı, davranışın zararını görebilme ve kendini bütünüyle mahkûm etmeden değişmeye yönelme hali.

B04 · PDF 219–220 · basılı s. 217–218

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Duygunun varlığı inkâr edilmez; kitabın dar kullanımından genel bir duygu kuramı çıkarılmaz.

Kavram Pasaportunu aç
Üzüntü Sadness

Kitapta kayıp veya hayal kırıklığına ilişkin gerçekçi değerlendirmeyle bağlantılı olarak anlatılan duygu.

B04 · PDF 241–242 · basılı s. 239–240

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Duygunun varlığı inkâr edilmez; kitabın dar kullanımından genel bir duygu kuramı çıkarılmaz.

Kavram Pasaportunu aç
Reaktif depresyon Reactive depression

Kitapta belirgin bir stresli olay sonrasında ortaya çıkan depresyonu adlandırmak için kullanılan tarihsel terim.

B04 · PDF 242 · basılı s. 240

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Tarihsel kullanımdır; güncel uygulama talimatı ya da tanı eşleştirmesi yapılmaz.

Kavram Pasaportunu aç
Endojen depresyon Endogenous depression

Kitapta tetikleyici stresli olayın kolayca belirlenemediği depresyon için kullanılan tarihsel terim.

B04 · PDF 242 · basılı s. 240

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Tarihsel kullanımdır; güncel uygulama talimatı ya da tanı eşleştirmesi yapılmaz.

Kavram Pasaportunu aç
Sessiz varsayımlar Silent assumptions

Kitapta kişisel değerin hangi koşullara bağlandığını belirleyen örtük kural veya inançlar için kullanılan ifade.

B04 · PDF 268–269 · basılı s. 266–267

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Yazarın terimi/mecazıdır; bağımsız tanı veya geçerli ölçek sonucu olarak sunulmaz.

Kavram Pasaportunu aç
Dikey ok / aşağı ok tekniği Downward-arrow technique

Bir düşüncenin doğru olması halinde kişi için ne anlama geleceğini sorarak, altta yatan varsayımları araştırma.

B04 · PDF 269–271 · basılı s. 267–269

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Onay bağımlılığı Approval dependence

Kitapta değerli veya iyi hissedebilmek için başkalarının onayını zorunlu koşul sayma tutumuna verilen ad.

B04 · PDF 289–291 · basılı s. 287–289

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Yazarın terimi/mecazıdır; bağımsız tanı veya geçerli ölçek sonucu olarak sunulmaz.

Kavram Pasaportunu aç
Sevgi bağımlılığı Love dependence

Kitapta tam veya değerli bir insan olmayı romantik olarak sevilmeye bağlayan varsayım için kullanılan ad.

B04 · PDF 309–311 · basılı s. 307–309

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Yazarın terimi/mecazıdır; bağımsız tanı veya geçerli ölçek sonucu olarak sunulmaz.

Kavram Pasaportunu aç
İşkoliklik Workaholism

Kitabın, özdeğeri sürekli üretme ve başarmaya bağlayarak diğer yaşam alanlarını geri plana itme tartışmasında kullandığı kavram.

B04 · PDF 324–326 · basılı s. 322–324

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. Yazarın terimi/mecazıdır; bağımsız tanı veya geçerli ölçek sonucu olarak sunulmaz.

Kavram Pasaportunu aç
Mükemmeliyetçilik Perfectionism

Kitapta kusursuzluk talebinin değerlendirme, davranış ve tatmin üzerinde katı koşullar oluşturmasıyla anlatılan örüntü.

B04 · PDF 345–347 · basılı s. 343–345

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç
Tepki önleme Response prevention

Kitabın kontrol etme gibi tekrarlayıcı davranış örneklerinde, dürtü geldiğinde alışılmış tepkiyi yapmama yaklaşımına verdiği ad.

B04 · PDF 353–354 · basılı s. 351–352

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir. E07 ayrı bir dış kontrol kaynağıdır; kişisel tedavi veya güvenlik kontrolünü bırakma talimatı verilmez.

Kavram Pasaportunu aç
Terapistin kendine yönelik çalışması Therapist self-reflection

Son bölümde terapistin kendi zorlayıcı düşünce ve duygularını da yazılı olarak incelemesiyle örneklenen çalışma.

B04 · PDF 396–397 · basılı s. 394–395

Bu tanım kitabın kullanımını özetler; tek başına güncel klinik görüş birliği veya etkililik onayı değildir.

Kavram Pasaportunu aç

İddia ve hak inceleme kayıtları

Aşağıdaki kayıtlar Türkçedir; kapsamı daraltılan ve yayıma aktarılmayan iddiaları gösterir. Bunlar kitabın bütününün doğrulandığı anlamına gelmez.

C01 · Duyguların tek nedeni düşünceler mi?

Kitap iddiası: Kitap düşüncelere güçlü bir nedensel öncelik verir; aynı zamanda genler, hormonlar ve yaşantıların etkisini de anar.

Editoryal karar: Kaynak görüşünü bu gerilimle birlikte anlat. Site sentezinde tek yönlü ve tek nedenli model kurma; WHO etkileşimli çerçevesini ayrı belirt.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 16–17 · PDF 18–19.
  • E04 · Depressive disorder (depression) · World Health Organization

    Contributing factors and prevention · Belirli bir kişinin nedensel açıklaması veya tanısı değildir.

C02 · Depresyon her zaman çarpıtma mıdır?

Kitap iddiası: Depresyonun her zaman düşünsel çarpıtmadan doğduğu şeklinde mutlak ifadeler bulunur.

Editoryal karar: Mutlak ifadeyi güncel tanım yapma. Bilişsel çalışma bir müdahale odağı olabilir; bütün nedenlerin açıklaması olarak taşınmaz.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 51–53 · PDF 53–55.
  • E04 · Depressive disorder (depression) · World Health Organization

    Contributing factors and prevention · Belirli bir kişinin nedensel açıklaması veya tanısı değildir.

C03 · Dört haftada yüzde 70

Kitap iddiası: Kitap belirli bibliyoterapi araştırmalarından iyileşme yüzdeleri aktarır.

Editoryal karar: Jamison–Scogin özeti 80 yetişkin, az temaslı bibliyoterapi ve bekleme listesi karşılaştırmasını doğrular. Tam metin/payda kontrolü yapılmadığı için yüzdeyi ürün vaadi veya doğrulanmış etki oranı yapma.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 20–25 · PDF 22–27.
  • E02 · The outcome of cognitive bibliotherapy with depressed adults · Jamison C.; Scogin F.

    PubMed özeti · Tam metin ve yüzde 70 paydasının ayrıntıları bu turda kontrol edilmedi; ilaçla doğrudan karşılaştırma kanıtı sayılmaz.

C04 · Bibliyoterapi ile ilaç eşdeğerliği

Kitap iddiası: Kitap kitap okumanın ilaç veya tam terapi kadar yararlı olabileceğini savunur ve farklı araştırmaları yan yana getirir.

Editoryal karar: Bekleme listesi karşılaştırmasından ilaçla eşdeğerlik çıkarma. Güncel BDT araştırma sentezi ile bu kitabın ve kendi dersimizin etkililiğini birbirinden ayır.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

C05 · PET örneğinin örneklem ve sonuç kapsamı

Kitap iddiası: Kitap Baxter ve arkadaşlarının görüntüleme bulgularını yöntemlerin beyni değiştirebileceği tartışmasında kullanır.

Editoryal karar: Atıf yapılan 1992 çalışma OKB örnekleminde glikoz metabolizmasını inceler. Bunu depresyon bibliyoterapisinin veya beyin yapısı değişiminin doğrudan kanıtı yapma.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

C06 · Ölçek puanı tek başına tanı

Kitap iddiası: Kitap puan yorumlamasını teşhis diline yakın biçimde sunar.

Editoryal karar: İçerik metadata düzeyinde kalır. Puanı otomatik tanı ve tedavi seçim ekranına dönüştürme; kapsamlı değerlendirme notu ekle.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 41–44 · PDF 43–46.
  • E01 · Depression in adults: treatment and management, NG222 · NICE

    1.2.6–1.2.9; 1.5–1.6, guided self-help descriptions · Bu internet sayfasına bakılması bütün kitabın güncel klinik doğrulaması değildir.

C07 · Düşük puan güvenliği kanıtlar mı?

Kitap iddiası: Kitap bazı intihar maddelerine ayrı dikkat çekse de toplam puanları yardım kararlarıyla ilişkilendirir.

Editoryal karar: Kendi alıştırmalarımızda klinik puan veya risk seviyesi yok. Düşük puanla güvenlik garantisi verilmez.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

C08 · Bedensel testler normal ise neden psikolojik mi?

Kitap iddiası: Kitap normal sağlık değerlendirmesinden duygusal köken çıkarımına yaklaşır.

Editoryal karar: Başka nedenin bulunmamış olmasını psikolojik nedenin ispatı gibi yazma; yeni veya süren bedensel yakınmaları bu kitapla açıklama.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 47 · PDF 49.
  • E01 · Depression in adults: treatment and management, NG222 · NICE

    1.2.6–1.2.9; 1.5–1.6, guided self-help descriptions · Bu internet sayfasına bakılması bütün kitabın güncel klinik doğrulaması değildir.

C09 · Kaygıdan kesin dışlama

Kitap iddiası: Kitap kontrolü kaybetmekten korkan okura bazı ciddi durumların kesin olmayacağı yönünde güvence verir.

Editoryal karar: Bu kesin dışlamayı taşımama kararı. Tek bir düşünce üzerinden kişiye tanı koyma veya tanı dışlama yapılmaz.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 48 · PDF 50.
C10 · Mani ve ilaç anlatısı

Kitap iddiası: Kitap mani süresini ve tedavisini genelleyici biçimde açıklar.

Editoryal karar: Bu pasajı güncel tanı ölçütü ya da ilaç önerisi olarak kullanma; ayrıntılı klinik güncellik kontrolü ayrı iş olarak açık.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 48–49 · PDF 50–51.
C11 · Duygunun geçerliliği

Kitap iddiası: Kitap bazı duyguları çarpıtılmış düşünce ürünü olarak geçersiz veya istenmeyen diye niteler.

Editoryal karar: Kaynak ifadeyi gizleme; kendi öğretim metninde duygu yaşantısının varlığını kabul et, dış dünya hakkındaki çıkarımın kanıtını ayrı incele.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 69–71 · PDF 71–73.
C12 · Fiziksel acı içeren örnek

Kitap iddiası: Bir tartışmayı açıklamak için okurun bedensel acı denemesi yapmasını isteyen bir örnek bulunur.

Editoryal karar: Yöntem ayrıntılarını alıntılama veya eğitim alıştırmasına taşıma; fiziksel zarar içermeyen yeni örnekler kullan.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 105 · PDF 107.
C13 · Motivasyon güçlüğü ve suçlama dili

Kitap iddiası: Kitap tembellik etiketine itiraz eder; bazı başka pasajlarda ise istememeyi suçlayıcı ifadeler kullanır.

Editoryal karar: Her iki tarafı kaynak okumasında ayır. Kendi metninde irade veya çalışkanlık üzerinden kişinin ahlaki değerini puanlama.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 101–106 · PDF 103–108.
C14 · Eleştiride her zaman uzlaşma

Kitap iddiası: Kitap eleştiri karşısında empati ve silahsızlandırmayı geniş durumlara önerir.

Editoryal karar: Bunu istismar, tehdit ve zorlamaya katlanma kuralı yapma. Kurgu eğitimleri sıradan ve güvenli görüş ayrılıklarıyla sınırla.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 149–155 · PDF 151–157.
C15 · Öfke herkes için aynı mekanizma mı?

Kitap iddiası: Kitap sıcak düşünce ve canlandırmalar üzerinden öfkeyi ele alır; bazı neden ifadeleri kişiyi tümüyle sorumlu tutar.

Editoryal karar: Bu bir kaynak modelidir. Öfkenin tüm nedenleri veya mağdurun sorumluluğu hakkında evrensel açıklama üretme.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 178–185 · PDF 180–187.
C16 · Onay ve sevgi bağımlılığı

Kitap iddiası: Bağımlılık sözcüğü özdeğerin onaya veya romantik sevgiye bağlanmasını anlatır.

Editoryal karar: Bu kullanım otomatik klinik tanı veya bağımlılık ölçeği değildir; kaynak kavramı olarak etiketle. Bağ kurma ihtiyacını hastalık sayma.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 287–309 · PDF 289–311.
C17 · Tutum ölçeğinin sürümü

Kitap iddiası: Yazar ölçeğin tamamını vermediğini, bazı tutumları seçip yenilerini eklediğini belirtir.

Editoryal karar: 35 maddelik kitap sürümünü başka bir DAS/İTÖ sürümüyle eşitleme. Maddeleri, puanlamayı ve hak durumunu ayrı tut.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 273–274 · PDF 275–276.
C18 · Tepki önleme tek alıştırmada kalıcı çözüm mü?

Kitap iddiası: Kitap tek bir alıştırmanın bazen kalıcı değişim sağlayabileceğini söyler.

Editoryal karar: Bunu herkes için süre veya sonuç garantisi yapma. ERP’nin klinik çerçevesi ayrı kaynakla sınırlı olarak kontrol edildi.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

C19 · Vaka anlatısı ve genelleme

Kitap iddiası: Bir konuşma sonrasında büyük rahatlama anlatılır; anlatıcı kişi için daha sonra hastası olmadığını belirtir.

Editoryal karar: Vaka anlatısını kontrollü etkililik deneyi veya genellenebilir iyileşme oranı gibi kullanma.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 241–244 · PDF 243–246.
C20 · Yan etkisiz kendine yardım

Kitap iddiası: Kitap bibliyoterapiyi çok düşük maliyetli ve yan etkisiz diye sunar.

Editoryal karar: Bütün okurlar için zararsızlık garantisi benimsenmedi. Alıştırmalar zorunlu değil; kötüleşmeyi kişisel başarısızlık diye yorumlamayacak şekilde yazıldı.

Kaynak izi ve inceleme sınırları

  • B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 20 · PDF 22.

Ölçekler yalnız metadata olarak anılır; korumalı maddeler, puanlama anahtarları, kitap taramaları ve hasta öyküleri yayımlanmaz. Dört görsel tasarım kaydı henüz çizilmiş görsel değildir.