Tahmini sınanabilir soruya çevirmek

Öğrenme hedefleri

Görev hakkındaki tahmin ile gözlenen sonucu ayırmak.
Denemenin ters sonuç vermesini de bilgi olarak değerlendirmek.
Küçük adımı sağlık, zaman ve güvenlik sınırlarıyla birlikte düşünmek.

Kitabın etkinlik planlama ve erteleme çalışmalarında beklenen zorluk ile yaşanan zorluk karşılaştırılır. Biz bunu bir başarı sözü değil, soru kurma örneği olarak kullanıyoruz. Bir denemede ne yapılacağı, neyin gözleneceği ve hangi koşullarda durulacağı önceden anlaşılır olmalıdır. Sonuç tahmini desteklerse kayıt değiştirilmez. Küçük iş, otomatik olarak uygun iş değildir; kaynak, yardım ve dinlenme ihtiyacı ayrıca düşünülür.

Kurgu uygulama

Kurgu: Bir topluluk atölyesindeki gönüllü, karışık malzeme rafını düzenlemenin bütün akşamını alacağını tahmin ediyor. Ağır kutuları taşımadan yalnızca beş küçük kutunun etiketini okumayı seçiyor. Denemeyi sekiz dakika ile sınırlıyor. Dört etiket okunabiliyor; beşincisi silinmiş. Etiketleri kontrol etmek düşündüğünden kolay, rafı bitirmek ise başka malzeme ve yardım gerektiriyor.

Örnek çözümleme

Denemenin sonucu yalnızca seçilen küçük adım için bilgi verir. Ne “bütün iş kolaymış” ne de “beşinci etiket yüzünden her şey başarısız” sonucu çıkar. Yeni plan; okunmayan etiket, ihtiyaç duyulan araç ve uygun destek hakkında olabilir.

Bilgi kontrolü

Yanıtlar gönderilmez ve saklanmaz. Bu sorular sağlık veya kişilik testi değildir.

1. Raf denemesinin araştırdığı en dar soru hangisidir?Seçilen kısa sürede bu etiketlerin hangileri okunabiliyor?Gönüllü her işi kolayca yapabilir mi?Gönüllünün depresyonu bitti mi?

Seçeneklerin gerekçeleri

Seçilen kısa sürede bu etiketlerin hangileri okunabiliyor?
Doğru. Soru belirli bir eylem ve gözlemle sınırlıdır; kişinin değerini ölçmez.

Gönüllü her işi kolayca yapabilir mi?
Beş etiketlik gözlem, bütün işlere ilişkin böyle bir sonucu desteklemez.

Gönüllünün depresyonu bitti mi?
Bu kurgu bir tanı ya da tedavi sonucu değerlendirmesi değildir; bu soru veri kapsamını aşar.

2. Bir deneme beklenenden zor çıktığında eğitim açısından en uygun yaklaşım nedir?Sonucu daha olumlu görünecek şekilde değiştirmek.Sonucu olduğu gibi kaydedip görev, kaynak ve destek ihtiyacını yeniden değerlendirmek.Kişinin değişemeyeceği sonucuna varmak.

Seçeneklerin gerekçeleri

Sonucu daha olumlu görünecek şekilde değiştirmek.
Kayıt, beklentiye uydurulmamalıdır. Zor sonuç da planın gözden geçirilmesine yardım edebilir.

Sonucu olduğu gibi kaydedip görev, kaynak ve destek ihtiyacını yeniden değerlendirmek.
Doğru. Deneme, önceden belirlenmiş mutlu son üretmek için değil bilgi toplamak içindir.

Kişinin değişemeyeceği sonucuna varmak.
Tek bir görev sonucu, kişinin bütün geleceğine ilişkin bir hüküm vermez.

3. Küçük adım önerisini hangi koşul sınırlar?Küçükse mutlaka güvenli olması.Durmanın her zaman başarısızlık sayılması.Sağlık, güvenlik, dinlenme ve kaynak sınırlarının göz önüne alınması.

Seçeneklerin gerekçeleri

Küçükse mutlaka güvenli olması.
Boyut tek başına güvenliği belirlemez; sağlık, koşullar ve gerekli yardım ayrıca değerlendirilir.

Durmanın her zaman başarısızlık sayılması.
Durma koşulu, güvenli ve dürüst bir denemenin parçası olabilir.

Sağlık, güvenlik, dinlenme ve kaynak sınırlarının göz önüne alınması.
Doğru. Alıştırma bu sınırları geçersiz kılmaz ve profesyonel değerlendirme yerine geçmez.

İlgili kavramlar

İlgili Türkçe yazı

Kaynak izi ve inceleme sınırları

B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 101–104 · PDF 103–106.
B04 · David D. Burns, İyi Hissetmek, Psikonet, 24. basım, 2016. Basılı s. 114–123 · PDF 116–125.