PsikofilolojiZihin · Dil · İnsan
Öğrenme Atölyesi · Kaynak okuma

Fenichel’i kaynak, kavram ve yorum ayrımıyla okumak

Bir pasajdaki tanımı, aktarılan görüşü, yazarın eleştirisini ve editoryal örneği birbirinden ayırmak.

Tarihsel kaynak okuması ve özgün eğitim içeriği. Kaynak açıklaması, yazarın tutumu ve editoryal örnekler ayrı gösterilir. Güncel klinik doğrulama veya bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış değildir; tanı, tedavi ya da mesleki yetki belgesi sunulmaz.

Öğrenme hedefleri

Fenichel’in II. bölümü dinamik, ekonomik ve yapısal görüşleri yan yana kurar. Bilinçli veya bilinçdışı olmak bir sürecin ne kadar güçlü olduğunu tek başına açıklamaz; ego ile bilinç, id ile bilinçdışının tümü bire bir aynı kapsamda değildir.

Kaynak açıklaması

III. bölümde temel kural, yorum, direnç ve transferans bir yöntem tartışması içinde ele alınır. Yazar, ilk kabul veya itirazı tek başına doğruluk ölçütü saymaz; zamanlamaya ve sonraki sürece de bakar.

Kaynak açıklaması

V. bölüm, Freud’un ölüm içgüdüsü sınıflamasının aktarımından Fenichel’in açık eleştirisine geçer. IX. bölüm ise süblimasyonu tek bir mekanizmaya indirgemez. Bu iki örnek, görüşün sahibi ile kavramın kapsamının ayrı izlenmesini gerektirir.

Kaynak açıklaması

Bu derste bir kişiyi analiz etmiyoruz. Bir kaynak kartının hangi iddiayı, kimin görüşü olarak ve hangi sayfalara dayanarak aktardığını inceliyoruz. Aşağıdaki sorular özgün öğrenme sorularıdır; klinik ölçek veya yetkinlik belgesi değildir.

Özgün editoryal örnek

Kurgu çalışma kartı

Bir taslak kart “Fenichel’e göre ölüm içgüdüsü bütün saldırganlıkları kesin olarak açıklar” diyor. Bu kartta önce kimin görüşünün aktarıldığını, sonra yazarın buna ne yaptığını ayırarak iki yeni cümle yaz.

Örnek çözüm ve sınırı

Örnek: Fenichel önce Freud’un ölüm içgüdüsü ve eros açıklamasını aktarır. Ardından ayrı bir ölüm içgüdüsü varsayımının gerekliliğine ve yararına itiraz eder; saldırganlığın varlığını reddetmez. Bu cevap modern kanıt sonucu değil, kaynağın görüş düzenidir.

Altı soruda kaynak okuma

Yanıtlar gönderilmez ve saklanmaz. Sorular kitaptaki açıklamayı okumaya yöneliktir; sağlık veya kişilik testi değildir.

1. Fenichel’in Trieb–instinct tartışmasında hangi not metne daha uygundur?
Yanıt ve seçeneklerin gerekçeleri

II. bölümde değişebilirlik ayrımı kurulur; V. bölümde kaynak konusunda bilgi yetersizliği ayrıca belirtilir.

İki sözcük her bağlamda aynı değişmez davranış kalıbını belirtir.
Bu seçenek yazarın itiraz ettiği eşitlemeyi tekrarlar.

Doğru seçenek: Yazar amaç ve objenin değişebilirliğini vurgulayarak tam eşanlamlılığa itiraz eder.
Kaynakta vurgulanan ayrımı korur.

Yazar fizyolojik kaynaklar hakkındaki bütün sorunları çözdüğünü söyler.
Kaynağın belirttiği bilgi sınırını tersine çevirir.

Fenichel (1974), II · Trieb–instinct ayrımı · basılı s. 9 · PDF s. 25; Fenichel (1974), V · İÇGÜDÜ NEDİR? · basılı s. 48, 49 · PDF s. 64, 65

2. Mental yapı bölümüne göre hangi eşleştirmeden kaçınılmalıdır?
Yanıt ve seçeneklerin gerekçeleri

Fenichel bilinç ayrımı ile yapısal ayrımın bire bir çakışmadığını açıkça tartışır.

Doğru seçenek: Ego ile bilinç; id ile bilinçdışının tümü bire bir aynıdır.
Kaçınılması gereken eşitleme budur.

Ego ile id arasındaki ilişki gelişim içinde ele alınır.
Gelişimsel ilişki kaynakla uyumludur; hatalı eşleştirme değildir.

Bilinçlilik ve bir sürecin gücü farklı sorulardır.
Bu ayrım kaynakta korunur; hatalı eşleştirme değildir.

Fenichel (1974), II · MENTAL YAPI · basılı s. 12, 13, 14 · PDF s. 28, 29, 30; Fenichel (1974), II · BİLİNÇ VE BİLİNÇDIŞI · basılı s. 11, 12 · PDF s. 27, 28; Fenichel (1974), II · MENTAL YAPI · basılı s. 12, 13 · PDF s. 28, 29; Fenichel (1974), II · MENTAL YAPI · basılı s. 12, 13, 14 · PDF s. 28, 29, 30

3. Temel kurala uymak Fenichel’e göre neyi garanti etmez?
Yanıt ve seçeneklerin gerekçeleri

Yazar, kuralın bütün karşıt güçleri ortadan kaldırmadığını belirtir. Ortaya çıkan malzeme hâlâ bir etkileşimin ürünüdür.

Bilinçli seçimlerin azaltılmaya çalışılmasını.
Bilinçli seçimi azaltma temel kuralın amacının bir parçasıdır.

Söylenen malzemenin ayrıca yorumlanabilmesini.
Malzemeyi inceleme ve yorumlama gereği sürer.

Doğru seçenek: Bütün dirençlerin ortadan kalkmasını ve bilinçdışının arı biçimde aktarılmasını.
Kaynağın açıkça sınırlandırdığı sonuç budur.

Fenichel (1974), III · TEMEL KURAL · basılı s. 19, 20 · PDF s. 35, 36; Fenichel (1974), III · DİRENÇ TİPLERİ · basılı s. 23, 24 · PDF s. 39, 40

4. Bir okur “Kişi evet dediğine göre yorum doğrulandı” diye not alıyor. Fenichel’in ölçüt tartışmasıyla bu notun ilişkisi nedir?
Yanıt ve seçeneklerin gerekçeleri

Yazarın önerdiği ölçütler arasında sonraki çağrışım ve davranış değişimleri vardır. Bu soruda onların bağımsız geçerliği değil, kaynağın ne söylediği soruluyor.

Not yeterlidir; yazar ilk kabulü tek ölçüt sayar.
Kaynak ilk kabulü tek başına yeterli görmez.

Doğru seçenek: Not eksiktir; yazar ilk sözcükten öte zamanlamayı ve sonraki tepkilerin bütününü de dikkate alır.
Yazarın tartışmasının kapsamını daha doğru korur.

Not yalnız kişi hayır demiş olsaydı kesin olarak doğru olacaktı.
Reddetmeyi de otomatik doğrulama yapmak aynı sorunu sürdürür.

Fenichel (1974), III · YORUM; YORUMLARIN DOĞRULUĞU İÇİN ÖLÇÜTLER · basılı s. 21, 22, 27, 28 · PDF s. 37, 38, 43, 44; Fenichel (1974), III · DİRENÇ TİPLERİ · basılı s. 23, 24 · PDF s. 39, 40

5. Süblimasyon için hangi özet kaynakta kurulan ayrımı korur?
Yanıt ve seçeneklerin gerekçeleri

IX. bölümde başarılı ve başarısız savunmalar ayrılır; süblimasyonun birden fazla mekanizmayla gerçekleşebileceği belirtilir.

Doğru seçenek: Tek bir özel mekanizma değildir; yazar amaç veya objenin değişmesiyle salt blokaj arasında ayrım yapar.
Tanımın mekanizma ve sonuç ayrımını korur.

Toplumca beğenilen her etkinlik, başka bilgi olmadan süblimasyondur.
Görünür değerden ruhsal mekanizma çıkaran ek bir genellemedir.

Fenichel bütün savunmaları patolojik ve aynı mekanizma sayar.
Kaynağın yaptığı sınıflandırmayı ortadan kaldırır.

Fenichel (1974), IX · Savunmaların sınıflandırılması; SUBLİMASYON; PATOJENİK SAVUNMALAR · basılı s. 130, 131, 132 · PDF s. 147, 148, 149

6. Ölüm içgüdüsü tartışmasında görüş sahipleri nasıl kaydedilmelidir?
Yanıt ve seçeneklerin gerekçeleri

Kaynakta sınıflandırmanın aktarımını ayrı bir eleştiri başlığı izler. Aktarma ile onaylama aynı işlem değildir.

Kitapta geçen bütün ifadeler Fenichel’in benimsediği tek görüş olarak.
Bu, anlatılan görüşle yazarın tutumunu birleştirir.

Fenichel’in eleştirisi Freud’un kendi reddi olarak.
Eleştiriyi yanlış kişiye mal eder.

Doğru seçenek: Önce Freud’un Fenichel tarafından aktarılan kuramı, sonra Fenichel’in ayrı eleştirisi olarak.
Metnin düzenini ve görüş ayrımını korur.

Fenichel (1974), V · İçgüdülerin sınıflandırılması; ÖLÜM İÇGÜDÜSÜ KAVRAMININ ELEŞTİRİSİ · basılı s. 52, 53, 54 · PDF s. 68, 69, 70

İlgili kavramlar