Yanıtı sorunun içine koymadan sormak

İstanbul kitabının hekim-hasta iletişimi bölümünde etkin dinleme, açık sorular ve doğru anlaşılıp anlaşılmadığını kontrol etme birlikte ele alınır. Kişinin cümlesini hemen bir kurama yerleştirmek yerine, ne demek istediğini açmasına alan bırakılır. Kitabın görüşme aşamalarında bilgi toplamak, ilişki kurmak ve açıklama-plan yapmak ayrı ama ilişkili işlerdir.

Kitap açıklaması / seçilmiş pasaj

Schützenberger'in ittifak tartışmasında da kişinin anlaşılması ve süreçte nerede olduğunu bilmesi vurgulanır. Bu iki kaynağı tek bir terapi yöntemi gibi birleştirmiyoruz. Birbirinden farklı çerçevelerde ortak bir okuma sorusu kuruyoruz: yardımcı, kişinin anlatısını dinliyor mu; yoksa kendi açıklamasını ona kabul ettirmeye mi çalışıyor?

Kitap açıklaması / seçilmiş pasaj

Kurgu örnek: 'Babanız yüzünden böyle hissediyorsunuz, değil mi?' cümlesi hem neden ileri sürer hem onay ister. 'Bu duygunun hangi durumlarda ortaya çıktığını anlatır mısınız?' daha açık bir bilgi isteğidir. 'Sizi doğru anladıysam...' diye başlayan geri bildirim ise yanlış anlamayı düzeltme fırsatı verir. Bunlar eğitim amaçlı cümle karşılaştırmalarıdır; klinik görüşme yetkisi vermez.

Özgün editoryal açıklama veya kurgu örnek

Uygulama: kurgu çalışma kartı

Kurgu cümle: 'Aileniz size bunu kesin yaşatmış olmalı.' Bunu neden varsaymayan açık bir soruya dönüştür; ardından karşı tarafın düzeltmesine izin veren bir geri bildirim yazmayı düşün. Yanıtını burada kişisel öyküyle doldurma.

Örnek çözüm ve sınırı

Örnek: 'Bu yaşantıyla ilgili bildiklerinizi ve emin olmadığınız noktaları anlatır mısınız?' Ardından: 'Şu kısmı böyle anladım; yanlışsa düzeltebilir misiniz?' Belirsizlik korunur.

Bilgi kontrolü

Bunlar özgün öğrenme sorularıdır, psikiyatrik ölçek değildir. Yanıtlar dışarı gönderilmez.

1. Hangisi yanıtı önceden dayatmayan sorudur? Bunun annenizden geldiğini kabul ediyorsunuz, değil mi? Bu durumu kendi sözlerinizle anlatır mısınız? Sorunun kesin nedenini ben söyledim, doğru mu?

Yanıt ve gerekçe

Bu durumu kendi sözlerinizle anlatır mısınız?

Açık soru, kişinin anlatacağı içeriği hazır bir neden varsayımıyla daraltmaz.

2. Anlaşılanı geri söylemenin temel işlevi nedir? Yanlış anlamanın düzeltilmesine fırsat vermek Tanıyı otomatik kesinleştirmek Kişiyi aynı yoruma zorlamak

Yanıt ve gerekçe

Yanlış anlamanın düzeltilmesine fırsat vermek

Geri bildirim, kontrol ve açıklık içindir; ikna baskısı veya tanı algoritması değildir.

3. Bu cümle alıştırmalarını bitirmek neyi göstermez? Alıştırmanın yapıldığını Belirli ayrımların çalışıldığını Klinik görüşmede mesleki yetkinlik kazanıldığını

Yanıt ve gerekçe

Klinik görüşmede mesleki yetkinlik kazanıldığını

Öğrenme alıştırması ile mesleki yeterlik değerlendirmesi ayrı süreçlerdir.

Kavramlar ve ileri okuma

Kaynak izi

Psikiyatri. Editörler: Işın B. Kulaksızoğlu, Raşit Tükel, Alp Üçok, İlhan Yargıç, Olcay Yazıcı. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, Temmuz 2009. Üniversite yayın no. 4888; fakülte yayın no. 2009/1. | PDF 18, 19, 20 | basılı s. 12, 13, 14
Anne Ancelin Schützenberger, Psikosoybilim. Çeviri: Kağan Kahveci. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 3. basım, Eylül 2017. | PDF 169 | basılı s. 171

Sorular ve örnekler Psikofiloloji için özgün olarak hazırlanmıştır. Kitap taramaları ve korumalı test maddeleri yayımlanmaz. Kaynak sayfasının görülmesi güncel klinik doğrulama değildir.