Psikosoybilim'de genososyogram, önemli olayları ve ilişkileri bir aile haritasında yan yana getirir. İstanbul Psikiyatri kitabının semiyolojisi ise gözlenen ve anlatılan yaşantıları değerlendirme alanlarına ayırır. Bu iki düzenleme aynı işi yapmaz: biri aile anlatısını görünür kılar, diğeri klinik betimleme dilini düzenler. Hiçbirinin varlığı, haritadaki tek bir olayın bugünkü bir güçlüğün nedeni olduğunu kendi başına göstermez.
Bu atölye için üç sütunlu bir okuma düzeni öneriyoruz: Ne kaydedildi? Buna hangi anlam verildi? Hangi nedensel sonuç çıkarıldı? İlk sütuna belgenin veya ifadenin kendisini, ikinciye yorumun sahibini, üçüncüye ayrıca sınanması gereken açıklamayı yazmak gerekir. Bu bir tanı modeli değil, iddiaları birbirine karıştırmamak için editoryal bir araçtır.
Kurgu örnek: Bir aile kaydında iki kuşağın aynı ayda taşındığı görülüyor. Bir karakter bu ayı ayrılıkla ilişkilendiriyor. Başka biri bugünkü her kaygının bu tarihten kaynaklandığını söylüyor. Bunlar sırasıyla kayıt, kişisel anlam ve nedensel genellemedir. İkinci cümle anlamlı olabilir; üçüncüyü kanıtlamaz. Öğrenme hedefi, kişinin deneyimini küçümsemeden açıklamanın sınırını korumaktır.
Uygulama: kurgu çalışma kartı
Kurgu çalışma kartı: 'Arşivde 1998 tarihli taşınma kaydı var. Deniz o yılı bir kopuş olarak anlatıyor. Bu taşınma, Deniz'in bugünkü bütün güçlüklerinin nedenidir.' Üç cümleyi kayıt, yorum ve nedensel iddia olarak ayır.
Örnek çözüm ve sınırı
Birinci: kayıt. İkinci: Deniz'in yorumu. Üçüncü: ayrıca kanıt gerektiren nedensel iddia. Aile haritası üçüncüyü kendi başına doğrulamaz.
Bilgi kontrolü
Bunlar özgün öğrenme sorularıdır, psikiyatrik ölçek değildir. Yanıtlar dışarı gönderilmez.
Kavramlar ve ileri okuma
Kaynak izi
- Anne Ancelin Schützenberger, Psikosoybilim. Çeviri: Kağan Kahveci. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 3. basım, Eylül 2017. | PDF 78, 79, 80, 86 | basılı s. 73, 74, 75, 81
- Psikiyatri. Editörler: Işın B. Kulaksızoğlu, Raşit Tükel, Alp Üçok, İlhan Yargıç, Olcay Yazıcı. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, Temmuz 2009. Üniversite yayın no. 4888; fakülte yayın no. 2009/1. | PDF 24, 25 | basılı s. 19, 20